Het korte antwoord
Een zeehond is bijna een jaar drachtig. Bij de gewone zeehond duurt de dracht van paring tot geboorte ongeveer 10,5 tot 11 maanden, bij de grijze zeehond ongeveer 11,5 maand. Het embryo groeit echter maar een deel van die tijd: de eerste twee à drie maanden ligt het in kiemrust.
Kiemrust: waarom de dracht zo lang duurt
Zeehonden paren vlak nadat ze hun vorige jong hebben gespeend. Als de bevruchte eicel meteen zou uitgroeien, zou het volgende jong op een ongunstig moment geboren worden. De oplossing is uitgestelde innesteling, ook wel kiemrust genoemd. De bevruchte eicel deelt zich tot een blaasje (blastocyst) van een paar honderd cellen en stopt dan met groeien. Het blaasje zweeft vrij in de baarmoeder.
Pas na ongeveer twee à drie maanden nestelt het zich in de baarmoederwand en begint de eigenlijke ontwikkeling, die nog zo’n acht maanden duurt. Doordat paring en geboorte zo van elkaar losgekoppeld zijn, kan het vrouwtje beide op het beste moment van het jaar laten vallen. Kiemrust komt ook voor bij onder meer dassen, beren en oorrobben.
Het jaarritme in de Waddenzee
| Fase | Gewone zeehond | Grijze zeehond |
|---|---|---|
| Geboorte | juni – begin juli | eind november – januari |
| Zoogperiode | ca. 3–4 weken | ca. 2,5–3 weken |
| Paring | juli – augustus, in het water | december – januari, aan het eind van de zoogperiode |
| Kiemrust | ca. 2–3 maanden | ca. 3 maanden |
| Totale draagtijd | ca. 10,5–11 maanden | ca. 11,5 maand |
De exacte data schuiven per regio. In Schotland of Canada werpen grijze zeehonden bijvoorbeeld op andere momenten dan in de Waddenzee.
Eén jong per jaar
Een zeehond krijgt één jong per keer; tweelingen zijn uiterst zeldzaam. Vrouwtjes worden meestal tussen hun derde en vijfde jaar geslachtsrijp en kunnen daarna in principe elk jaar een jong krijgen. Niet elk vrouwtje is elk jaar drachtig: in een slecht voedseljaar of bij een zwakke conditie slaat ze soms een jaar over.
De geboorte
De bevalling zelf gaat snel en vindt plaats op een zandplaat of strand. Een pasgeboren gewone zeehond heeft zijn witte babyvacht (lanugo) meestal al in de baarmoeder verloren en kan binnen enkele uren zwemmen. Dat is nodig: op de Waddenplaten komt het water bij vloed vaak weer op. Een pasgeboren grijze zeehond heeft wél een witte, wollige vacht die niet waterdicht is. Hij blijft de eerste weken op het droge en verhaart rond het einde van de zoogperiode.
In die korte zoogtijd drinkt de pup melk met een zeer hoog vetgehalte en groeit hij hard. Daarna stopt de moeder abrupt met zogen en moet het jong zelf leren jagen. Meer over dit hele traject lees je op voortplanting en levenscyclus.
Drachtige zeehonden en verstoring
Drachtige vrouwtjes en moeders met jongen zijn extra gevoelig voor verstoring. Een moeder die van de plaat wordt gejaagd, kan haar pup kwijtraken. Houd daarom op het strand minimaal 30 meter afstand en blijf bij vaartochten en wandelingen ver van de ligplaatsen. Zie je een pup alleen liggen? Lees eerst huiler gevonden en meld het dier via 144.
Meer feitelijke antwoorden?
Terug naar de kennisbank voor alle veelgestelde vragen.