Het korte antwoord
Gewone zeehonden verharen in Nederland in de zomer, vooral in juli en augustus. Grijze zeehonden verharen in het voorjaar, ruwweg van februari tot april. Verharen is hetzelfde als ruien: het oude haar valt uit en er groeit een nieuwe vacht.
Wat gebeurt er bij de verharing?
Een zeehondenvacht slijt in een jaar flink door zout water, zon en zand. Eén keer per jaar wordt hij vervangen. Bij gewone en grijze zeehonden gaat dat geleidelijk: het oude haar valt plukje voor plukje uit, vaak eerst rond de kop en flippers. Een verharend dier ziet er daardoor soms vlekkerig of kaal uit. Dat is normaal en geen teken van ziekte.
Voor de groei van nieuw haar moet de huid goed doorbloed en warm zijn. In koud water zou dat veel warmte kosten. Daarom liggen zeehonden in deze periode veel langer op de zandplaten dan in de rest van het jaar. Ze eten dan ook minder en teren op hun blubber.
Volgorde en duur
Bij een individuele zeehond duurt de verharing enkele weken. Niet alle dieren beginnen tegelijk: vaak zijn jonge dieren eerder dan volwassen vrouwtjes, die eerst hun jong hebben gezoogd. Daardoor strekt de verharingsperiode van een populatie zich uit over twee à drie maanden.
| Gewone zeehond | Grijze zeehond | |
|---|---|---|
| Verharing (NL) | vooral juli – augustus | vooral februari – april |
| Daarvoor | geboorte en zogen (juni – juli) | geboorte en zogen (december – januari) |
| Verharingstelling | augustus | maart – april |
Waarom tellen onderzoekers tijdens de verharing?
Omdat in de verharingsperiode een groot deel van de populatie tegelijk op het droge ligt, is het het beste moment om te tellen. Vliegtuigen van Wageningen Marine Research en collega’s in Duitsland en Denemarken tellen de gewone zeehond daarom in augustus en de grijze zeehond in het voorjaar. De uitkomsten staan op telcijfers.
Pups: de eerste vacht
Pups van de grijze zeehond worden geboren met een witte, wollige vacht (lanugo). Die verliezen ze rond het einde van de zoogperiode, na ongeveer drie weken. Pas met de nieuwe, waterafstotende vacht gaan ze het water in. Pups van de gewone zeehond verliezen hun lanugo meestal al vóór de geboorte en kunnen direct zwemmen.
Extra rust in de verharingstijd
Een zeehond die tijdens de verharing steeds het water in wordt gejaagd, verliest veel energie. Juist in de zomer, als de stranden en het wad druk zijn, is dat een risico. Houd daarom ruim afstand tot ligplaatsen, ook vanaf een boot of kano, en houd honden aangelijnd. Een verharende zeehond op het strand die er kaal uitziet, hoeft niet ziek te zijn. Twijfel je? Lees huiler gevonden en bel bij twijfel 144.
Meer over het jaarritme lees je op levenscyclus; wanneer je ze het beste kunt zien op wanneer zeehonden spotten.
Meer feitelijke antwoorden?
Terug naar de kennisbank voor alle veelgestelde vragen.