Ogen: gemaakt voor weinig licht
Zeehonden zijn niet blind. Ze hebben opvallend grote ogen met een netvlies vol staafjes, de lichtgevoelige cellen voor zien bij schemer. Achter het netvlies zit een reflecterende laag (tapetum lucidum), net als bij katten, die het beschikbare licht nog eens benut. Daardoor zien ze goed in het halfdonker onder water.
Een zeehondenoog is vooral gebouwd voor onder water. Op het land zien ze bij fel licht toch redelijk scherp doordat de pupil zich vernauwt tot een smalle spleet. Kleuren zien ze waarschijnlijk maar beperkt. De ogen tranen op het land vaak; zeehonden hebben geen traanbuis die het vocht afvoert, dus lijkt het alsof ze "huilen".
Snorharen: voelen wat er zwom
In de Waddenzee is het water vaak zo troebel dat je je hand nauwelijks ziet. Toch vangen zeehonden er hun vis. Dat lukt vooral met hun snorharen (vibrissen). Elke snorhaar zit in een follikel vol zenuwuiteinden en registreert minieme trillingen en waterbewegingen.
Onderzoek met gewone zeehonden in gevangenschap liet zien dat ze met geblinddoekte ogen het waterspoor kunnen volgen dat een voorbijzwemmend object achterlaat, ook als dat spoor al enkele tientallen seconden oud is. De snorharen van gewone en grijze zeehonden hebben bovendien een gegolfde vorm, die voorkomt dat ze tijdens het zwemmen zelf gaan trillen. Zo blijft het "signaal" van de prooi goed te voelen.
In het wild zijn zelfs blinde zeehonden aangetroffen die in goede conditie waren. Dat laat zien hoe belangrijk de snorharen zijn.
Gehoor
Echte zeehonden hebben geen oorschelpen, alleen een kleine gehooropening achter het oog. Die kunnen ze bij het duiken afsluiten. Toch horen ze goed, vooral onder water, over een breed bereik van frequenties. Moeders en pups herkennen elkaar onder meer aan hun roep; het geluid van een pup gaf de "huiler" zijn naam. Onderwatergeluid door scheepvaart, heien en explosies kan hun gehoor verstoren of beschadigen; zie bedreigingen.
Reuk en smaak
Onder water zijn de neusgaten gesloten, dus ruiken doet een zeehond op het land en aan het oppervlak. Daar is de reuk belangrijk: een moeder herkent haar eigen pup onder meer aan de geur. Over smaak is weinig bekend; zeehonden slikken hun prooi meestal in zijn geheel door.
Troebele of grijze ogen
Zie je een zeehond met een troebel, grijs of melkwit oog, dan kan dat wijzen op een oogontsteking, een wondje aan het hoornvlies of staar bij een ouder dier. Oogproblemen komen bij zeehonden regelmatig voor. Een dier met één slecht oog kan vaak nog prima jagen dankzij zijn snorharen. Is het dier daarnaast mager, sloom of hoest het, houd dan afstand en meld het via 144 (zie huiler gevonden).
Meer over de bouw van het lichaam lees je op anatomie, over de jacht op voeding.
Meer feitelijke antwoorden?
Terug naar de kennisbank voor alle veelgestelde vragen.